cống vật
Định nghĩa
- Danh từ:
- Vật phẩm dâng nộp cho triều đình hoặc nước lớn: "cống vật" chỉ những sản vật, của cải mà một nước nhỏ hoặc một địa phương phải nộp cho triều đình trung ương, hoặc một nước phải nộp cho nước lớn hơn như một hình thức thể hiện sự thần phục hoặc triều cống trong thời phong kiến.
- Đồ lễ dâng lên thần linh: trong một số ngữ cảnh tôn giáo, "cống vật" có thể chỉ lễ vật dâng lên thần thánh, tổ tiên.
Ví dụ sử dụng
Nghĩa chính (quan hệ quốc gia, triều đình):
- Hàng năm, các nước láng giềng phải nộp cống vật cho triều đình nhà Hán. (Mỗi năm, các nước lân cận phải dâng nộp sản vật cho triều đình nhà Hán.)
- Cống vật thường bao gồm vàng bạc, tơ lụa, hương liệu và các sản vật quý hiếm. (Những vật phẩm dâng nộp thường là kim loại quý, vải lụa, hương liệu và các sản vật hiếm có.)
Nghĩa mở rộng (dâng lễ):
- Người dân mang cống vật lên chùa để cầu bình an. (Người dân mang lễ vật lên chùa để cầu xin sự bình an.)
Các cách sử dụng nâng cao
"cống vật triều cống": nhấn mạnh vào hình thức nộp cống mang tính ép buộc, thể hiện sự phụ thuộc chính trị.
- Các cống vật triều cống được ghi chép tỉ mỉ trong sử sách. (Những vật phẩm nộp cống theo nghĩa vụ được ghi chép chi tiết trong sử sách.)
"cống vật tế lễ": chỉ đồ lễ dùng trong nghi thức tế tự, cúng bái.
- Các cống vật tế lễ gồm trầu cau, rượu thịt và hoa quả. (Đồ lễ dùng trong tế tự bao gồm trầu cau, rượu thịt và hoa quả.)
Biến thể và từ gần giống
Cống nạp (động từ): hành động nộp cống vật.
- Các nước lân bang phải cống nạp mỗi năm một lần. (Các nước lân cận phải nộp cống vật mỗi năm một lần.)
Triều cống (động từ): hành động dâng cống vật lên triều đình.
- Nước ta từng triều cống nhà Tống. (Nước ta từng dâng cống vật cho nhà Tống.)
Từ đồng nghĩa
- Lễ vật: vật phẩm dâng tặng trong các dịp lễ nghi, cúng bái.
- Cống phẩm: vật phẩm dâng nộp, thường dùng trong ngữ cảnh lịch sử, tương tự "cống vật".
- Sản vật: sản phẩm đặc trưng của một vùng, có thể được dùng làm cống vật.
Thành ngữ liên quan
- Cống vật vô giá: cống vật có giá trị rất lớn, không thể đo đếm được.
- Viên ngọc quý ấy được coi là cống vật vô giá từ phương xa. (Viên ngọc quý đó được xem là cống vật có giá trị vô cùng lớn từ nơi xa.)